Các Phương Pháp Thường Dùng Trong Điều Trị Sẹo Lồi

Có nhiều phương pháp trong điều trị sẹo lồi để cải thiện vẻ đẹp cũng như tâm lý và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến trong điều trị vết sẹo phì đại và sẹo lồi:

Gel silicon

Các sản phẩm kem nền lấy silicon làm thành phần chính đại diện cho một trong các phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất trong việc ngăn ngừa và điều trị sẹo mụn phì đại. Gel silicon được sử dụng trong điều trị sẹo lồi có một số lợi thế như: trong suốt, nhanh khô, không gây kích ứng và có thể dùng trong điều trị các vết sẹo lớn. Chưa có cơ chế tác dụng rõ ràng, nhưng nhiều giả thuyết được tiến hành: (1) tăng cường độ hydrat hóa, (2) sự gia tăng nhiệt độ, (3) sự bảo vệ vết sẹo, (4) tăng áp suất hơi của O2, (5) hoạt động trên hệ miễn dịch. Hiện tại, chỉ có một nghiên cứu quan sát được thực hiện trên 57 bệnh nhân. Trong nghiên cứu này, gel đã được áp dụng trên vết sẹo 2 lần mỗi ngày khoảng 8 tuần với mức cải thiện trung bình khoảng 40-50% so với vết sẹo ban đầu.

Đối với việc điều trị các vết sẹo lồi, gel nên được áp dụng với lượng nhỏ, hai lần mỗi ngày ít nhất 8 tuần để đạt được kết quả thẩm mỹ như mong muốn. Trong khi với mục đích phòng ngừa, cùng 1 liều như trên trong khoảng ít nhất 12-16 tuần. Việc điều trị nên được bắt đầu càng sớm càng tốt sau khi có nguy cơ phát triển các vết sẹo phì đại. Điều trị bằng gel silicon có thể được sử dụng ở bệnh nhân bất kỳ độ tuổi nào, kể cả phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Hơn nữa, gel silicon có thể sử dụng trong suốt năm, kể cả mùa hè.

Liệu pháp Steroid

Tiêm steroid là một trong những phương pháp điều trị phổ biến nhất cho các vết sẹo lồi hoặc sẹo phì đại. Nó có thể được sử dụng một mình hoặc là một phần trong các phương pháp điều trị đa dạng. Corticosteroid có thể làm giảm khối lượng, độ dày và kết cấu của vết sẹo, và chúng có thể làm giảm các triệu chứng như ngứa và khó chịu. Cơ chế hoạt động cũng chưa được làm rõ hoàn toàn: ngoài tính kháng viêm, nó cũng được biết rằng steroid có thể gây co mạch và giảm hoạt động phân bào. Người ta tin rằng steroid khống chế sự sản sinh collagen bệnh lý theo hai cơ chế: giảm oxy và chất dinh dưỡng ở vết sẹo bằng cách ức chế sự gia tăng tế bào keratin và nguyên bào sợi, kích thích sự tiêu huỷ collagen lắng đọng.

Liệu pháp steroid không xâm lấn có thể được thực hiện sau phương pháp Cryotherapy với nito lỏng, 10-15 phút trước khi tiêm để cải thiện sự phân tán của thuốc trong mô sẹo và giảm thiểu sự lắng đọng trong mô mỡ dưới da. Các steroid hiện đang được sử dụng nhiều trong điều trị sẹo lồi và sẹo phì đại là triamcinolon acetonid (10-40 mg/ml). Các phản ứng phụ thường gặp nhất bao gồm: giảm sắc tố da, teo da, giãn mao mạch và nhiễm trùng.

Liệu pháp làm lạnh – Cryotherapy

Liệu pháp làm lạnh với nitơ lỏng có thể cải thiện rõ rệt các biểu hiện lâm sàng của sẹo phì đại và sẹo lồi. Nhiệt độ thấp đạt được trong các đợt cryotherapy làm chậm lại dòng máu và gây ra sự hình thành huyết khối. Tuổi và kích thước của vết sẹo là những yếu tố quan trọng để đạt được hiệu quả tối ưu: người trẻ và vết sẹo nhỏ đáp ứng nhanh với phương pháp cryotherapy. So với tiêm corticosteroid, liệu pháp này có hiệu quả hơn đáng kể. Trong mỗi đợt cryotherapy, bệnh nhân thường trải qua 2-3 lượt trị liệu, mỗi lần kéo dài dưới 25 giây. Cryotherapy cũng có thể được áp dụng trước mỗi chu kỳ tiêm steroid để giảm đau cho liệu pháp tiêm chích và tạo thuận lợi cho việc tiêm cortison. Các phản ứng phụ có thể xảy ra như: tăng hoặc giảm sắc tố, teo da và đau.

Laser xung nhuộm

Việc sử dụng tia laser cho vết sẹo lồi và sẹo phì đại lần đầu được đề xuất bởi Apfelberg và Castro năm 1980 và kể từ đó nhiều laser với các bước sóng khác nhau được ra đời. Đáng tiếc rằng trị liệu với laser cho vết sẹo phì đại chỉ có sự thành công trong quá khứ với sự cải thiện thấp trong một số lượng bệnh nhân lớn. Ngược lại, việc sử dụng laser xung nhuộm (PDL) đã cung cấp những kết quả đáng khích lệ trong chứng phì đại sẹo trong 10 năm qua. Nhiều nghiên cứu đã được tiến hành để kết luận hoạt động của PDL trên sẹo phì đại. PDL làm giảm số lượng và sự gia tăng của nguyên bào sợi, các sợi collagen cũng xuất hiện lỏng lẻo hơn. Hơn thế nữa, PDL cũng làm tăng MMP-I3 (collagenese-3) và giảm sự lắng đọng collagen loại 3. Do đó, PDL làm phẳng và giảm khối lượng của sẹo lồi, cải thiện kết cấu và tính đàn hồi, thường sau 2-3 lần điều trị. Ngoài ra, ngứa và đau ở vết sẹo được cải thiện đáng kể. Bên cạnh đó, các vết sẹo sẽ không tái phát hoặc tồi tệ hơn trong vòng 4 năm sau điều trị. Tác dụng phụ phổ biến nhất của PDL là ban đỏ có thể kéo dài 7-10 ngày. Tăng hoặc giảm sắc tố cũng có thể xảy ra đối với những bệnh nhân có làn da tối màu. Vì vậy, bệnh nhân lí tưởng của PDL là những bệnh nhân có loại da sáng (Fitzpatrick loại I-III), bởi vì melanin sẽ cạnh tranh hấp thu năng lượng với hemoglobin.

Phẫu thuật

Phẫu thuật da vùng mặt, cụ thể là cấy ghép da là một lựa chọn cho các vết sẹo lớn trên khuôn mặt.

Các phương pháp khác

Các lựa chọn khác để điều trị sẹo lồi bao gồm: tiêm 5-fluoracil, imiquimod, interferon, radiotherapy và xạ trị. Tuy nhiên, việc sử dụng các phương pháp này không được khuyến khích do thiếu kinh nghiệm trong lâm sàng (5-FU, interferon, bleomycin, xạ trị), thiếu tính hiệu quả (imiquimod) và giá thành cao (interferon).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *