Tái Phát Mụn Sau Điều Trị Bằng Isotretinoin

Mụn là một trong những vấn đề da liễu phổ biến nhất hiện nay, có thể ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và gây ra các tác động tâm lý xã hội. Isotretinoin (13-cis-retinoic acid) lần đầu tiên được sử dụng để điều trị mụn trứng cá nghiêm trọng ở châu Âu vào năm 1976 và ở Mỹ vào năm 1982. Việc sử dụng hoạt chất này đã làm thay đổi các liệu trình chữa những trường hợp mụn nghiêm trọng và mụn trứng cá kháng trị. Hiện nay, isotretinoin được công nhận rộng rãi như là một biện pháp hiệu quả trong điều trị mụn trứng cá.

Cơ chế tác dụng

Retinoid này được biết là có nhiều cơ chế hoạt động thông qua các kết nối với các thụ thể cụ thể. Nó làm giảm kích thước của các tuyến bã nhờn, ức chế hoạt động của chúng và sản xuất lipid, điều chỉnh sự tăng sinh và biểu hiện biểu mô, giảm tăng trưởng của Proprionibacterium acnes trong nang lông và có các hiệu ứng miễn dịch, chống viêm.

Nó được coi là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho mụn do khả năng làm giảm hoàn thành và kéo dài ở tất cả các mức độ nghiêm trọng của mụn.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát mụn

Người ta kiến nghị liều dùng hằng ngày khoảng từ 0,5 đến 2,0 mg/kg, với tổng liều đề nghị từ 120 đến 150 mg/kg. Tuy nhiên, mặc dù phương pháp điều trị đã đạt hoàn chỉnh hoàn toàn, vấn đề tái phát vẫn thường được nhận thấy trong thực hành lâm sàng. Tình trạng tái bệnh xuất hiện ở 5,6% đến 65,4% các trường hợp, liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau: liều trung bình hàng ngày, liều tích luỹ, thời gian điều trị, đặc điểm bệnh nhân (giới tính, độ tuổi, phân độ mụn và vị trí). Người ta có nhiều tranh cãi về tầm quan trọng và ảnh hưởng của mỗi yếu tố trong tỷ lệ tái phát.

Trong hơn 30 năm sử dụng isotretinoin, nhiều tác giả đã tìm thấy sự thay đổi lớn về tỷ lệ tái phát. Đó là do sự khác biệt về tiêu chí đưa bệnh nhân vào nghiên cứu, trong định nghĩa sự tái phát, liều lượng hàng ngày và đặc biệt liều tích luỹ và trong thời gian theo dõi. Tỉ lệ thay đổi khác nhau, thông thường từ 23,2% đến 65,3%.

Nghiên cứu về tỉ lệ tái phát mụn sau dùng isotretinoin

Nghiên cứu hồi cứu dữ liệu từ 276 bệnh nhân điều trị với isotretinoin. Các phân tích được thực hiện sau ít nhất 30 tháng sau khi kết thúc điều trị. Sự tái phát được định nghĩa là sự xuất hiện của các tổn thương hoạt động mới cần phải làm lại và đòi hỏi tái điều trị.

Trong nghiên cứu này, tỷ lệ tái phát sau khi hoàn thành chế độ điều trị là 25,53%. Phù hợp với các phát hiện trong tài liệu, sự tái phát được tìm thấy trong nghiên cứu này ở những bệnh nhân có tổng liều ít hơn 120 mg/kg là 81,03%. Phát hiện này cho thấy đạt được liều mục tiêu được đề nghị là yếu tố chính liên quan đến việc duy trì lâu dài các hiệu ứng điều trị.

  Tái phát % Không tái phát % Tổng %
Hoàn thành liệu trình 48 25.53 140 74.47 188 100
Chưa hoàn thành liệu trình 47 47 11 18.97 58 100
Tổng 95 95 151 61.38 246 100

Nghiên cứu này không thành công trong việc chứng minh mối tương quan giữa các yếu tố cá nhân (như giới tính, tuổi khi bắt đầu điều trị, mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá và vị trí của tổn thương) với tổng nguy cơ tái phát. Không có sự đồng thuận trong các tài liệu liên quan đến vị trí của tổn thương.

Một số tác giả đã tìm thấy sự tái phát thường xuyên hơn ở những bệnh nhân có biểu hiện tổn thương trên mặt, trong khi những người khác thấy tái phát thường xuyên hơn ở bệnh nhân bị tổn thương trên lưng. Ngoài ra, một số tác giả tìm thấy sự tái phát lớn hơn ở phụ nữ trên 25 tuổi, trong khi những tác giả khác thấy xu hướng cao ở những nam thanh niên trẻ tuổi. Những kết quả này có thể là do sự khác biệt trong quần thể nghiên cứu.

Mặc dù tỷ lệ tái phát lớn hơn một chút ở những bệnh nhân đạt được liều đầy đủ trong thời gian dài hơn so với những người đạt liều tích luỹ trong thời gian ngắn, song, điều này không có ý nghĩa thống kê. Vì vậy, có vẻ như không có sự khác biệt giữa việc đạt được liều đầy đủ trong một thời gian ngắn so với dùng liều cao hơn hàng ngày và thực hiện tăng liều dần dần cho đến khi đạt được liều đầy đủ. Khác với kỳ vọng của các tác giả, việc sử dụng thuốc tránh thai uống theo chế độ điều trị đã không giảm được tỷ lệ tái phát. Ngay cả khi phân tích tất cả phụ nữ tham gia nghiên cứu (cả những người dùng với liều không đầy đủ và đầy đủ), không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về việc sử dụng thuốc ngừa thai uống có hiệu quả. Điều này có thể được giải thích bởi quy mô nhỏ của mẫu nữ được nghiên cứu.

Kết luận

Isotretinoin đường uống là một phương pháp điều trị hiệu quả trong trường hợp mụn kháng trị và mụn kéo dài. Điều quan trọng là phải theo dõi các yếu tố nguy cơ dẫn đến tái phát mụn, việc đạt liều mục tiêu là điều cần thiết để duy trì kết quả điều trị.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *