TỔNG QUAN VỀ CẤU TRÚC DA Ở MÔI

Đặc điểm cấu trúc của môi

Môi người có giải phẫu học phức tạp bao gồm niêm mạc và da. Bên ngoài bề mặt của môi được che phủ bởi biểu bì, lông, tuyến mồ hôi và tuyến bã nhờn. Da mặt tiếp giáp với môi tại một vùng trung gian gọi là đường viền môi. Vùng trung gian được đặc trưng bởi biểu mô bị sừng hóa nhẹ, không chứa lông hoặc tuyến mồ hôi, nhưng tuyến bã nhờn có thể xuất hiện ở khoảng 50% người trưởng thành và có mạng lưới mạch máu nhiều hơn so với vùng da lân cận. Mặt trong của môi tiếp giáp với niêm mạc miệng, được che phủ với biểu mô không bị sừng hóa và chứa nhiều tuyến nước bọt rất nhỏ. Trong vùng màu đỏ của môi (kể cả đường viền môi) sự hóa sừng ở biểu bì và sắc tố của biểu mô giảm đi, màu đỏ của đường viền môi là kết quả của giảm mật độ keratin cùng với độ trong của mô, do đó dễ nhìn thấy các mao mạch nhỏ. Đây là khu vực được áp dụng các sản phẩm trang điểm như son môi.

Đường viền môi

Môi người có hình dạng đặc biệt do cơ và mô liên kết mềm mại tạo thành. Cơ, hay còn được gọi là cơ vòng môi, hình thành một đường cong tạo ra hình dạng của đôi môi. Hình dáng của đường cong chính giữa môi trên cũng được tạo bởi lớp cơ bên dưới này.

Khả năng giữ ẩm của môi thấp

Việc sản xuất các chất dưỡng ẩm tự nhiên ở môi rất thấp. Ngoài ra, môi cũng chứa ít nước hơn các vùng khác trên khuôn mặt và mất nước nhanh hơn so với vùng má. Kết quả là môi có thể trở nên khô và dễ bị nứt nẻ.

Một đặc điểm thú vị của đường viền môi là tốc độ thay thế tế bào rất nhanh. Đây là lí do tại sao môi phục hồi nhanh khi gặp tổn thương hoặc bị bỏng. Môi còn đặc biệt với rất nhiều receptor cảm giác nên có độ nhạy cảm tuyệt vời. Mô ở môi tập trung rất nhiều receptor cảm giác bao gồm tiểu thể Meissner, tế bào Merkel và các đầu tự do của dây thần kinh. Mức độ nhạy cảm của môi nằm ở khoảng giữa của lưỡi và đầu ngón tay. Ngoài việc nhạy cảm với cảm giác, môi cũng rất nhạy cảm với tác nhân hóa học, vật lý và vi khuẩn có hại. Thật vậy, môi không giàu các tế bào sừng hóa và melanin, điều này đóng góp đáng kể cho tính nhạy cảm của môi. Việc tiếp xúc kéo dài với ánh nắng mặt trời dẫn đến những tổn thương có thể nhìn thấy được và da môi cũng rất dễ bị nhiễm nấm cũng như nhiễm khuẩn hơn các vùng da khác.

Chất lượng và cấu trúc môi thay đổi theo thời gian. Tuổi càng cao, da càng mỏng, môi mất đi lớp cơ nâng đỡ, cấu trúc xương thay đổi và giảm khối lượng mô mềm dẫn đến một số thay đổi ở vùng xung quanh miệng. Môi trở nên phẳng, mỏng và kém cân đối. Hơn nữa, các đường nhăn và nếp nhăn phát triển sâu hơn trên môi có thể làm cho son môi chảy vào những đường này, hiện tượng trên thường được gọi là “sự chảy máu”.

Lớp biểu mô môi

Lớp biểu bì của vùng môi màu đỏ dày gấp 2 lần (khoảng 180 µm) vùng da liền kề. Nó được ghi nhận có nhiều sự khác biệt so với lớp biểu bì da và các lớp keratin hóa ít hơn ở da.

Corneocyte (các tế bào bị sừng hóa, không có khả năng tồn tại và phát triển độc lập) trong niêm mạc là những tế bào bằng phẳng, trơn nhẵn. Ngược lại, nhiều corneocyte trên bề mặt của đường viền môi được nhìn thấy có nhiều lông nhỏ khi kiểm tra dưới kính hiển vi. Điều này hiếm khi được nhìn thấy ở corneocyte trong vùng da liền kề. Tốc độ thay thế tế bào ở lớp biểu bì của đường viền môi xảy ra nhanh hơn vùng da lân cận. Đường viền môi mất nước nhanh gấp 3 lần ở má và chỉ có 1/3 độ dẫn. Như vậy, môi có chức năng như một hàng rào nhưng khả năng giữ nước thấp hơn nhiều so với các vùng da trên khuôn mặt.

Môi có chức năng như một hàng rào nhưng khả năng giữ nước thấp hơn nhiều so với các vùng da trên khuôn mặt

Hikama và cộng sự cho thấy sự tương đồng giữa bề mặt của môi và da với hoạt động của cathepsin-D (enzym phá hủy protein sau khi tế bào bị chết) và chymotrypsin. Những enzym này có liên quan đến sự thủy phân của corneodesmosome (là sự kết hợp glycoprotein đại phân tử) và do đó thải ra corneocyte từ bề mặt da.

Giống như da, biểu mô ở đường viền đỏ chứa tế bào sinh sắc tố và có melanin trong tế bào chất của các tế bào nền. Tuy nhiên, vì sắc tố melanin nhẹ cùng với giảm keratin hóa, màu sắc của hemoglobin được nhìn thấy rõ ràng hơn. Vùng này cũng có tế bào Langerhans. Cruchley và cộng sự đã kiểm tra miễn dịch của CD1a để chỉ ra rằng có nhiều tế bào Langerhans trên mỗi đơn vị ở vùng môi hơn là vùng da bụng.

Gần đây, Sallette và cộng sự đã cho thấy có nhiều neuropeptid – một chất dẫn truyền thần kinh trong biểu bì của môi nhiều hơn ở mí mắt, điều này chỉ ra rằng môi được phân bố các dây thần kinh tốt hơn.

Lớp trung bì và màng mô liên kết

Biểu mô của đường viền môi nằm trên lớp mô liên kết, đảm bảo tính liên tục của trung bì da và màng mô liên kết. Mô này bao gồm các sợi collagen và một mạng lưới các sợi elastin.

Có một lớp mô mỡ mỏng giữa cơ và trung bì trong phần da của môi. Các phần sâu hơn của màng mô liên kết nằm trên lớp hạ bì của vùng mô mỡ. Lớp nhú chứa mao mạch. Mao mạch trong đường viền môi nhiều hơn ở da, làm nổi bật màu đỏ của môi.

Việc dẫn lưu bạch huyết của đường viền môi không đồng đều, thường chảy về mặt ngoài của môi và hướng tới hệ thống niêm mạc ở bên trong.

Cấu trúc topology của môi

Mô tả về hình học topology của môi liên quan đến pháp y bởi vì mỗi cá nhân sẽ có một kết cấu khác nhau, giống như dấu vân tay. Các nghiên cứu về vân môi được gọi là cheiloscopy. Vân môi có thể được phân loại bằng nhiều cách và ứng dụng để nhận dạng cá thể hay xác định tội phạm.